80 : 1
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
[پیامبر] چهره در هم کشید و روی برگردانْد
80 : 2
أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ
از اینکه آن نابینا [= عبدالله بن اُمّ مَکتوم] نزدش آمد.
80 : 3
وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ
و [ای پیامبر،] تو چه می‌دانی؟ چه بسا او [از گناهانش] پاک ‌شود،
80 : 4
أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ
یا پند گیرد و این پند به سودش باشد.
80 : 5
أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ
اما آن کس که [از ایمان] بی‌نیازی می‌ورزد
80 : 6
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ
تو به او روی می‌آوری؛
80 : 7
وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
در حالی که اگر او خود را [از کفر] پاک نسازد، ایرادی بر تو نیست؛
80 : 8
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ
اما کسی که شتابان به سراغ تو می‌آید
80 : 9
وَهُوَ يَخْشَىٰ
و [از الله] می‌ترسد،
80 : 10
فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ
تو از او غافل می‌شوی [و به دیگران می‌پردازی].
80 : 11
كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ
هرگز چنین نیست؛ بی‌گمان، این [آیات برای] تذکر و یادآوری است.
80 : 12
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ
پس هر کس که بخواهد، [می‌تواند] از آن پند گیرد.
80 : 13
فِى صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ
در صحیفه‌های ارجمندی [ثبت] است.
80 : 14
مَّرْفُوعَةٍ مُّطَهَّرَةٍۭ
[در جایگاهی] بلندپایه و پاکیزه [از پلیدی]
80 : 15
بِأَيْدِى سَفَرَةٍ
در دست سفیران [وحی] است
80 : 16
كِرَامٍۭ بَرَرَةٍ
[که] بزرگوار و نیکوکارند.
80 : 17
قُتِلَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ
مرگ بر انسان [کافر، که] چقدر ناسپاس است!
80 : 18
مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ
[الله] او را از چه چیز آفریده است؟
80 : 19
مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ
او را از نطفۀ [ناچیزی] آفرید، سپس او را موزون ساخت.
80 : 20
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ
سپس راه را برایش آسان نمود.
80 : 21
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ
آنگاه [پس از پایان عمر،] او را میرانْد و در قبر [پنهان] نمود.
80 : 22
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ
سپس هر گاه بخواهد، او را [زنده می‌کند و] برمی‌انگیزد.
80 : 23
كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ
هرگز چنین نیست [که او می‌پندارد]. او هنوز آنچه را که [الله] فرمان داده به جای نیاورده است.
80 : 24
فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ
انسان باید به غذای خویش [و آفرینشِ آن] بنگرد:
80 : 25
أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّا
ما آب فراوان [از آسمان] فروریختیم،
80 : 26
ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّا
سپس زمین را از هم شکافتیم،
80 : 27
فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّا
آنگاه دانه‌[های فراون] در آن رویاندیم،
80 : 28
وَعِنَبًا وَقَضْبًا
و انگور و سبزی [خوراکی بسیار]،
80 : 29
وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا
و زیتون و نخل،
80 : 30
وَحَدَآئِقَ غُلْبًا
و باغ‌هایی [انبوه و] پردرخت،
80 : 31
وَفَـٰكِهَةً وَأَبًّا
و [انواع] میوه و علوفه [پدید آوردیم].
80 : 32
مَّتَـٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَـٰمِكُمْ
[همۀ اینها] برای بهره‌گیری شما و چهارپایانتان است.
80 : 33
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ
هنگامی ‌که [آن] صدای مهیب [قیامت] فرارسد،
80 : 34
يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ
روزی ‌که انسان از برادرش می‌گریزد
80 : 35
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ
و از مادرش و از پدرش
80 : 36
وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ
و از زنش و پسرانش [نیز می‌گریزد]،
80 : 37
لِكُلِّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ
در آن روز، هر کس را کاری است که او را به خودش سرگرم می‌دارد [و از دیگری بازمی‌دارد].
80 : 38
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ
چهره‌هایی در آن روز، گشاده و روشن است.
80 : 39
ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ
[به خاطر نعمت و رحمتِ الله] خندان [و] شاد است.
80 : 40
وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ
و چهره‌هایی در آن روز، غبارآلود است.
80 : 41
تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ
[و] سیاهی [و تاریکی] آنها را پوشانده است.
80 : 42
أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ
اینان همان کافرانِ بدکردارند.